Erzurum’un Oltu ilçesinde bulunan demirci ustası 85 yaşındaki Nurettin Toprak, 1966 yılında açtığı atölyesinde uzun yıllardır aynı örste nal dövme işine devam ediyor.
Oltu’ya bağlı kırsal Orucuk Mahallesi’nde yaşayan Nurettin Toprak, mesleğine tam 70 yıl önce başlamış ve 1966 yılında kurduğu atölyede bu geleneği sürdürmeye devam ediyor.
Toprak, yıllar boyunca yerel halkın hayvanlarına çakılan nallardan öküz arabalarının tekerleklerine takılan demir parçalarına kadar pek çok ürün ürettiği atölyesinde, teknolojiyle birlikte azalan taleplere rağmen mesleğini oğlu ile birlikte yaşatmaya çabalıyor.
O günden bugüne sabah namazıyla beraber demir ateşini yakarak 60 yıldır aynı örste demir döven Toprak, tarımda makineleşmeyle birlikte azalan talebe rağmen mesleğini oğluyla geleceğe taşımaya çalışıyor.
“Ben kaldım, sıfıra düştüm”
Demirci ustası Nurettin Toprak, AA muhabirine çocuk yaşlarda çıraklık yapmaya başladığını ve 2 yıl askerlik yaptıktan sonra kendi dükkanını açtığını aktardı.
Kendi imkanlarıyla 1966 yılında şu anki dükkanını faaliyete geçirdiğini belirten Toprak, şunları söyledi:
“Hep dükkanımda bulunuyorum. Yakın ilçelerden buraya toptan nal almak için gelenler olurdu. Artık iş yaparken zorlanıyorum. Ateşin karşısında kalmak benim için zor hale geldi. Son on yıldır tansiyon rahatsızlığım var. Doktorum bana, ‘Ateşe girmeyeceksin’ dedi. Ben de ona ‘Hocam, sağken mezara girmemi mi söylüyorsun?’ dedim. Demiri bırakmam söz konusu değil. Sabah namazımı kılarak gelir dükkanımı açarım. Saat 09:00’a kadar ateşin önünde çalışıyorum. Sonrasında oğlum gelip işime yardımcı oluyor. Bu şekilde hayatımı sürdürüyorum. Son dört yıldır önceden olduğu gibi değilim. Artık ürettiklerimiz satılmıyor. Şimdi talep olursa yapıyoruz. Eskiden bu bölgede 18 demirci vardı ama şimdi hiçbiri yok. Bir ben kaldım ve ben de sıfıra düştüm.”
Dükkanındaki malzemelerin oldukça eski olduğunu dile getiren Toprak, “Dükkanı açtığımda bir örs almıştım. Burada bir de Rus örsü mevcut. Dükkanımdaki tüm eşyalar çok eski ve artık iyi çalışmadıkları için paslandı. Çalışan demirin pas tutmayacağını söylerler ama bunlar çalışılmadığı için paslanmaya başladı” şeklinde konuştu.
“Sadece nal işi kaldı, o da sona yaklaşıyor”
Babasının yanında çalışan 56 yaşındaki Hikmet Toprak ise mesleğin artık sona yaklaştığını ifade etti.
Kendisi de 43 yıl önce bu işe adım attığını belirten Toprak, “Eskiden öküz arabalarının tekerlerine halka, çift demiri, balta ve çapa gibi aletleri el emeğiyle üretirdik ama şimdi o işlerin hepsi bitti. Sadece nal işi kaldı ve o da sona ermek üzere” dedi.
Toprak, babasının mesleğe olan sevgisinden bahsederek şunları ekledi:
“Dükkana olan ilgisi hiçbir şeyde yoktur. İş olmasa bile burada oturmayı tercih ederdi. Biz de bunu babamızdan gördük. Eskiden babamla sabah erkenden başlar akşama kadar çalışırdık. Pazarlarda nal satardım ama şimdi bunlar yok fakat babam hâlâ çalışıyor. Sanırım bu işin son temsilcisi ben olacağım ve ömrüm yettiğince bu işi sürdüreceğim çünkü ben de babam gibi bırakamıyorum. 13 yaşımdan beri buradayım.”
