Ferit PARLAK
[email protected]
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ve Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) işbirliğinde düzenlenen “Elektrik Dağıtım Sektöründe 1. İnovasyon, Yaygınlaştırma ve Girişimcilik Günleri”ne katıldı. Burada bir konuşma yapan Bayraktar, “Enerji alanındaki küresel gelişmeleri ve Türkiye’nin gelecek ihtiyaçlarını dikkate alarak, 2040’a uzanan yeni enerji mimarisi üzerindeki çalışmalarımızın sonuna geldiklerini söyledi. Bayraktar, “5 Kasım’da İstanbul’da yapacağımız bir lansman ile Milli Enerji 2040 vizyonumuzu kamuoyu ile paylaşacağız. Sanayiden ulaşıma, binalardan tarıma kadar ekonomimizin bütün alanlarında elektriğin kullanımının artacağı yeni bir döneme giriyoruz. Elektrikli araçların yaygınlaşması, üretim süreçlerinin elektrikleşmesi, yapay zekâ uygulamaları ve veri merkezlerinin büyümesi, elektrik talebinin hem miktarını arttıracak hem de niteliğini değiştirecek” dedi.
“Fazla elektrik üretmek yetmez”
Önümüzdeki dönemde yalnızca daha fazla elektrik üretmeyeceklerini kaydeden Bayraktar şöyle devam etti: “Aynı zamanda elektriği çok daha akıllı, esnek, verimli ve dijital bir sistem içerisinde yönetmek zorunda olacağız. Bu nedenle enerji politikalarımızı yeni dünyanın ihtiyaçlarına göre hazırlıyoruz. Güneş ve rüzgâr santrallerimizin sayısı arttıkça, elektrikli araçlar yaygınlaştıkça ve sanayimizin elektrik ihtiyacı büyüdükçe şebekelerimizin de bu değişime ayak uydurması gerekiyor. Dolayısıyla enerji dönüşümünü yalnızca santral yatırımları üzerinden değerlendiremeyiz. İletim ve dağıtım altyapımızı, depolama kapasitemizi, dijital teknolojilerimizi ve sistem yönetimi kabiliyetimizi birlikte geliştirmeliyiz. Milli Enerji 2040 kapsamında elektrik iletim ve dağıtım altyapımızda yaklaşık 100 milyar dolarlık yatırım öngörüyoruz” şeklinde konuştu.
Enerji dönüşümünde başarılı olmak için yalnızca teknolojiyi kullanan değil, teknoloji geliştiren ve üreten bir ülke olma zorunluluğunun da altını çizen Bayraktar, teknoloji geliştirme kabiliyetinin,enerji bağımsızlığının da önemli bir parçası olduğunu dile getirdi. Elektrik dağıtımının yalnızca teknik bir hizmet alanı olmadığını kaydeden Bayraktar, “Üretimin, kalkınmanın ve günlük hayatın olağan akışını sağlayan en temel unsurlardan biridir. Bir vatandaşımızın evinde güvenle elektrik kullanabilmesi, bir fabrikada üretimin kesintisiz sürmesi, bir hastanenin hizmetlerine devam etmesi, bir okulun aydınlatılması, bir çiftçinin tarlasını sulaması güçlü bir dağıtım altyapısına bağlı. Bu nedenle önümüzdeki dönemde dağıtım sektörünün sorumlulukları daha da artacak. Şebekelerimizi gerçek zamanlı izleyebilen, talebi doğru tahmin edebilen, arızalara daha hızlı müdahale edebilen ve mevcut kapasiteyi daha verimli kullanabilen bir yapıya geçmemiz gerekiyor. Başka bir ifadeyle, elektrik dağıtımında yeni dönem; daha güçlü şebekelerin yanı sıra daha akıllı, daha esnek ve daha dayanıklı şebekeler dönemi olacaktır” dedi.
Elektrifikasyon için altyapıya ihtiyaç var…
Bayraktar, 2035 yılına kadar elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını yüzde 35’e çıkarmayı amaçlayan Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü olduğunu belirterek, “Elektrifikasyon; enerji verimliliğinin artırılması, yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarından daha fazla yararlanılması ve enerji ithalatına bağımlılığın azaltılması açısından büyük önem taşıyor. Türkiye olarak biz de bu alanda önemli bir ilerleme kaydettik. 2002 yılında nihai enerji tüketimimiz içerisinde elektriğin payı yüzde 15 seviyesindeyken bugün yaklaşık yüzde 21’e ulaşmış durumda. Sanayide bu oran yüzde 30’a, binalarda ise yüzde 33’e ulaşmış bulunuyor” dedi.
Elektrifikasyonda hedeflenen dönüşümü gerçekleştirebilmemiz için güçlü bir şebeke altyapısına ihtiyaç olduğunu da vurgulayan Bayraktar, “Bu güçlü altyapı olmadan elektrifikasyon hedefini sağlıklı gerçekleştirmek mümkün olmayacak. Bu kapsamda, dağıtım şebekelerinin modernizasyonu, dijitalleşmesi, yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme entegrasyonu ve şebeke yatırımlarının finansmanı konularında uluslararası iş birliğini geliştirmeyi hedefliyoruz” şeklinde konuştu.
5 yılda 22 milyar dolarlık yatırım hedefi
Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) Başkanı Barış Erdeniz, son 5 yıllık dönemde, sektörün tüm zor şartlara rağmen 11.2 milyar dolar yatırım yapmayı başardığını kaydetti Erdeniz, “Önümüzdeki 5 yılda büyük planlı onarım bakımlar ve yatırımlar ile beraber yaklaşık 22 milyar dolarlık yatırım yapmayı hedefliyoruz. Önümüzdeki 10 yıllık dönemde ise dağıtım altyapısında en az 50 milyar dolarlık yatırım ihtiyacı olduğunu öngörüyoruz. Özelleştirme sonrasındaki 12 yılda sektörümüz yaklaşık 20 milyar dolar yatırım yaptı. 13 milyar dolarlık özelleştirme bedeliyle birlikte, Türkiye ekonomisine toplamda 33 milyar dolarlık bir katkı sağlamayı başardık. Bununla kalmadık, 16 milyon abonenin yeni bağlantı talebini karşılamayı, müşteri memnuniyetini yüzde 75 seviyesine çıkarmayı, kayıp-kaçak oranını yüzde 18.5’ten yüzde 8.8’e indirmeyi de başardık” şeklinde konuştu.
“7 milyon sayaç uzaktan okunacak”
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Mustafa Yılmaz, elektrik dağıtım hizmetinin, sürekli yatırım ve bakım gerektiren kritik bir altyapı olduğunu söyledi. Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) kapsamında geliştirilen sayaçlar ile akıllı sayaç dönüşümünün 1 Mart 2026 tarihi itibarıyla başladığını ve eylül ayına kadar 4 milyon Akıllı Sayaç EKO ile 70 bin adet Akıllı Sayaç PRO’nun tesisinin tamamlandığını kaydeden Yılmaz, “2027 yılı sonuna kadar, yaklaşık 2,7 milyon adet Akıllı Sayaç PRO modelinin tesis edilmesi planlanmaktadır. Böylelikle iki yıllık süreçte yaklaşık 7 milyon abonenin sayacının uzaktan okuma kapsamına alınması, ayrıca şebeke izleme kapsamında da 15 milyon abonenin bağlantı noktasındaki kesinti ve teknik kalite verilerinin izlenmesi sağlanacak” diye konuştu.
